2026-06-23 256 جار خوێنراوەتەوە

گومان له‌ تێكه‌ڵكردنى مادده‌یه‌كى نه‌شیاو به‌ ئاردى به‌شه‌ خۆراك له‌ عێراق ده‌كرێت

ناوەندی هەواڵ

پەرلەمانتارێکی عێراق هۆشداری لە تێکەڵکردنی ماددەیەکی تێکشکاوی پزیشکی لە ئاردی بەشەخۆراکی هاووڵاتییان دەدات، داوا لە دەستەی دەستپاکی دەکات بەزوویی لێکۆڵینەوە لە گرێبەستێکی گوماناویی وەزارەتی بازرگانیی عێراق بکەن. له‌كاتێكدا ساڵێك له‌مه‌وبه‌ر وه‌زاره‌تى بازرگانیی عێراق ڕوونكردنه‌وه‌ى له‌باره‌ى شیاوبوونى ئه‌و مادده‌یه‌ داوه‌.

فالح خەزعەلی، ئەندامی پەرلەمانی عێراق ڕایگه‌یاندووه‌، ژیانی 46 ملیۆن هاووڵاتی بەهۆی تێکەڵکردنی ماددەی پریمێکس بە ئارد لە مەترسیدایە، چونکە ئەم ماددەیە لە پشکنینە تاقیگەییەکاندا دەرنەچووە و بۆ خواردن گونجاو نییە.

ئەم پەرلەمانتارە داوا لە دەستەی دەستپاکیی فیدراڵی دەکات بەزوویی تیمەکانیان بنێرنە ناو ئاشەکان و نموونەی ئەو ماددانە بۆ پشکنین وەربگرن، تاوەکو لەرێگەی ڕێکارە یاساییەکانەوە ڕێگری لە بڵاوبوونەوەی ئەم ژەهرە لەنێو بەشەخۆراکی خەڵکدا بگرن.

خەزعەلی جەخت لەوە دەکاتەوە، ئەم کارە بەرهەمی گرێبەستێکی گەندەڵی وەزارەتی بازرگانیی عێراقە و داواش دەکات پڕۆسەی لێپرسینەوە خێرا بکرێت، چونکە پاراستنی تەندروستیی هاووڵاتییان لە هەر جۆرە بەرژەوەندییەکی دارایی یان سیاسی لە عێراقدا گرنگترە.

ماددەی پریمێکس تێکەڵەیەکی چڕکراوەیە لە ڤیتامین و کانزاکان کە بۆ بەرزکردنەوەی بەهای خۆراکی تێکەڵی ئاردی گەنم دەکرێت. لە عێراق ئەم ماددەیە لە بەشەخۆراکی مانگانەدا بەکاردێت، بەڵام ئێستا گومانی خراپیی کوالێتی و ژەهراویبوونی ئەو جۆرە دەکرێت کە وەزارەتی بازرگانیی عێراق دابینی کردووە.

ئەم ماددەیە بەپێی بەکارهێنان بۆ دوو جۆری سەرەکی دابەش دەبێت، جۆری مرۆیی کە بۆ پاراستنی کۆمەڵگە لە کەمخوێنی و کەمبوونی ڤیتامینەکان تێکەڵی ئاردی گەنم دەکرێت، لەگەڵ جۆری ئاژەڵی کە تەنیا وەک تەواوکەری خۆراکی بۆ ئالیکی پەلەوەر و ئاژەڵان بەکاردێت. لەکاتێکدا گومانەکان بەرەو تێکەڵکردنی پریمێکسی ئاژەڵی بۆ ناو ئاردی بەشەخۆراکی مانگانە دەچن.

ساڵى 2025 یش هه‌مان ده‌نگۆ بڵاوبوه‌وه‌، به‌ڵام هه‌ر ئه‌وكات وه‌زاره‌تى بازرگانیی عێراق له‌ ڕوونكردنه‌وه‌یه‌كدا ڕه‌تیكرده‌وه‌ ئه‌و مادده‌یه‌ نه‌گونجاو بێت بۆ ئارد، ڕاشیگه‌یاند مادده‌كه‌ له‌لایه‌ن لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیدار و چاودێره‌كانه‌وه‌ كه‌ پسپۆڕن پشكنینى بۆكراوه‌.

 

  • تره‌مپ چاو ده‌بڕێته‌ نه‌وت؛ عێراق و ئه‌مریكا به‌ به‌های تریلیۆنێك دۆلار 18 رێككه‌وتننامه‌ ئیمزا ده‌كه‌ن

  • توركیا و عێراق ڕێككەوتن لەسەر ئەو بۆرییە دەكەن كە بە باشور و باكوری كوردستاندا تێدەپەڕێت

  • لە نێوان مەقاسە و نەبوونی کاشدا؛ فەرمانبەرانی کوردستان باجی درێژەکێشانی کێشەکانی نێوان هەولێر و بەغدا دەدەن

  • هه‌ر جاره‌ و 500 ملیۆن دۆلار؛عێراق ده‌ستیكرده‌وه‌ به‌ وه‌رگرتنى دۆلارى كاش له‌ ئه‌مریكا

  • وەفدێکی دیوانی چاودێریی دارایی عێراق زیاتر لە هەفتەیەکە لە هەولێرن؛ بەغداد متمانەی بە خەرجییەکانی هەرێم نییە؟

  • به‌راوردى نرخى به‌نزین له‌ هه‌رێمى كوردستان و وڵاتان

  • په‌تى درۆ كورته‌؛ وه‌زاره‌تى دارایى هه‌رێم: پرسى مووچه‌ به‌لاى وه‌فدى هه‌رێمه‌وه‌ لاوه‌كى بووه‌

  • وردەكاری هەڵمەتی بەرەبەیان؛ تائێستا چەند پارە و سامانی لێپرسراوان و پەرلەمانتاران دەستی بەسەردا گیراوە

  • داهاتی حەوت ساڵی ڕابردووی باج له‌ هه‌رێمى كوردستان؛ زیاتر لە پێنج ترلیۆن و 400 ملیار دینار بووە

سەرەکی